XÉT THEO LĨNH VỰC CÔNG VIỆC:
Nếu phải phân chia thật chính xác thì chuyên ngành HVAC phân ra chỉ bao gồm 2 nhánh chính riêng biệt là dành cho công nghiệp và mảng còn lại là dân dụng. Tuy nhiên khi viết về nghề nghiệp HVAC thì mình lại phân ra làm 3 nhánh chính:
Building Services:
Building Services bao gồm các hệ thống MEP và chúng ta làm ở bộ phận Mechanical.
Các công trình dân dụng bao gồm: nhà ở, trường học, bệnh viện…. HVAC trong lĩnh vực dân dụng đóng vai trò tạo ra môi trường tiện nghi cho hoạt động sống và làm việc của con người.
Mức lương kỹ sư thiết kế cho các mảng này đều cơ bản như nhau nên không nhất thiết phải làm lạnh hay làm nóng.
Nhưng đối với mảng thi công, mức lương khởi đầu của kỹ sư giám sát các công trình công nghiệp cao hơn kha khá so với kỹ sư giám sát building, và dĩ nhiên là ở một công trình công nghiệp sẽ có nhiều rủi ro hơn về các vấn đề an toàn cũng như trách nhiệm công việc.
Industrial:
Khi làm việc trong mảng công nghiệp kỹ sư HVAC có thể thiết kế các hệ thống Building Services cho các tòa nhà công nghiệp hoặc thiết kế các hệ thống Utilities.
Hệ thống Building Services: đối với các tòa nhà công nghiệp, HVAC trong khối Building Services chủ yếu thường chỉ là các hệ thống thông gió. Hệ thống điều hòa không khí thường chỉ chiếm một phần khá ít trong tổng khối lượng công việc.
Hệ thống Utilities: bao gồm các hệ thống Chilled Water, Heated Water, Steam, Cooling Plant, Compressed Air... các hệ thống này đóng vai trò phụ trợ trong các công đoạn sản xuất.
Các mảng khác:
Ngoài 2 mảng chính phía trên, kỹ sư HVAC có thể chuyên sâu về hệ thống HVAC cho tàu thuyền công trình biển (marine), kho lạnh, thiết kế lò hơi.
XÉT THEO TÍNH CHẤT CÔNG VIỆC:
Nếu xét theo tính chất công việc, kỹ sư HVAC có thể làm chuyên theo kỹ thuật hoặc theo quản lý và kinh tế.
Nếu chọn con đường đi chuyên theo kỹ thuật, bạn sẽ chỉ chuyên làm về các công việc chuyên môn và con đường bạn đi sẽ được tóm gọn như sau:
- Fresh: là một kỹ sư mới hoàn toàn, bạn chưa làm được việc. Khi được giao một công việc cụ thể bạn cần được hướng dẫn để làm. Mức lương cho kỹ sư Fresh hiện nằm đâu đó từ 5-7tr.
- Junior: khi được giao một công việc, bạn biết cách tìm hiểu về công việc đó để tìm ra hướng giải quyết. Mức lương Junior hiện dao động từ 8-13tr.
- Intermediate: khi được giao một công trình, bạn bắt đầu có thể tự định hình mình cần phải làm gì và làm sao để giải quyết. Mức lương của Intermediate hiện nay dao động trong khoảng 14-20tr.
- Senior: là người đã có nhiều năm trong nghề, nắm rất vững về chuyên ngành của mình và là người phải giải quyết những khó khăn về kỹ thuật và kiểm tra thiết kế. Mức lương của Senior dao động trong tầm 20-35tr.
- Expert: là những người có tầm hiểu biết sâu và rộng vượt trội, nắm vững tất cả các hệ thống và cập nhật những kiến thức mới.
Nếu chọn con đường đi theo quản lý, bạn không chỉ cần nắm được chuyên môn của mình mà còn phải nắm tất cả các hệ thống khác. Ngoài những kỹ năng về chuyên môn, đi theo quản lý dự án bạn có thể làm:
- Project Leader: chịu trách nhiệm chính về dự án của mình, quản lý tất cả các thông tin liên quan, phân bổ nguồn lực... đảm bảo dự án của mình chạy đúng và cho ra sản phẩm đúng.
- MEP Manager: cần quản lý tất cả mọi mặt của hệ MEP: tất cả các dự án của hệ MEP, nguồn lực, thời gian, tiền bạc...
- Project Manager: chuyên đi kiếm dự án về cho công ty và quản lý chung tiến độ của dự án để đảm bảo các thỏa thuận của công ty và khách hàng.
Mức lương của các kỹ sư đi theo định hướng này nói chung là... cao, có thể là từ 40-100-200tr tùy theo trách nhiệm và công việc cụ thể của mình.
XÉT THEO MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC:
Bạn có thể làm việc ở công trường cũng có thể làm ở văn phòng, nhưng ở đâu bạn sẽ có tương lai hơn?
Đối với các kỹ sư Fresh và Junior:
Khi làm việc ở công trường bạn có thể chỉ nắm một tổ công nhân không quá nhiều người. Khi thiết kế, bạn chỉ có một mình nhưng bạn làm nhiều công việc cho nhiều phần khác nhau trong hệ thống. Thời gian làm việc thực sự trong 8 tiếng của kỹ sư thiết kế là gần như hoàn toàn 8 tiếng. Một năm bạn có thể tham gia tới 5-7 công trình.
Đối với các kỹ sư Intermediate và Senior:
Nếu bạn làm quản lý ở công trường: bạn có thể quản lý nguyên một hệ thống giá trị vài chục tỷ, quản lý cả vài trăm con người. Nếu bạn làm PL ở công ty, bạn có thể quản lý một team khoảng hơn 10 người với khoảng 2-3 dự án cùng một lúc.
Lương của kỹ sư sale một phần phụ thuộc vào doanh số. Có những bạn 3-4 năm kinh nghiệm, chỉ cần làm ngày 2 tiếng tại nhà nhưng lương đều đều hơn 20tr. Với kỹ sư vận hành, lương tùy thuộc vào hệ thống mà bạn vận hành.